Nu het schooljaar er bijna opzet, blikken we terug op de jaarwedstrijd. Met meer dan 300 aanvragen voor tentakels is het duidelijk dat scholen zich het afgelopen jaar met veel enthousiasme en betrokkenheid hebben ingezet voor een veiligere schoolomgeving. Het hele jaar lang werkten ze rond de verschillende Octopuscampagnes en zetten daarmee – letterlijk en figuurlijk – stappen richting een kindvriendelijke en duurzame schoolomgeving. Hieronder volgt een terugblik met enkele van de leukste inzendingen die we mochten ontvangen.
Verkeerstelling
Scholen hielden een verkeerstelling in de schoolomgeving. Leerlingen brachten op vaste momenten het verkeer rond de school in kaart en verkregen zo inzichten over het verkeer in de lokale verkeersstromen. Een leerrijke observatie!
“Op een dinsdag rond 13 uur observeerden en telden de leerlingen het verkeer in de schoolomgeving. Tijdens dit telmoment brachten zij verschillende verkeersstromen en vervoersmiddelen op een objectieve manier in kaart. Deze activiteit sloot niet alleen aan bij verkeer en mobiliteit, maar bood ook een sterke meerwaarde binnen de lessen wereldoriëntatie en wiskunde.
De verzamelde gegevens werden nadien gebruikt om tabellen en grafieken op te stellen, te interpreteren en te vergelijken. Zo leerden de leerlingen op een concrete en betekenisvolle manier werken met cijfermateriaal. Door zelf verkeersgegevens te verzamelen, werden de leerlingen zich bewuster van de verkeerssituatie rond de school en het belang van verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit. “(VBS Pius X – basis te Zele)
De leerlingen van Lucerna observeerden en telden gedurende drie dagen het verkeer voor en na schooltijd. Zo kregen ze een duidelijk beeld over druk het verkeer rond de school eigenlijk is:
“Tijdens onze verkeerstelling viel één ding meteen op: het aantal auto’s stak met kop en schouders boven de andere vervoersmiddelen uit. Heel wat kinderen worden met de wagen naar school gebracht. Daarnaast zagen we ook verschillende voetgangers die te voet naar school kwamen. Fietsen, steps en bakfietsen kwamen veel minder vaak voor in ons straatbeeld. Dat vonden we opvallend, want deze vervoersmiddelen zijn vaak een milieuvriendelijk en gezond alternatief.
Dankzij deze observaties leerden de kinderen niet alleen tellen en vergelijken, maar stonden we ook stil bij verkeersveiligheid, mobiliteit en duurzame keuzes. Het was een leerrijke ervaring waarbij we met andere ogen naar het verkeer rond onze school keken” (VBS Lucerna te Houthalen-Helchteren)
Gezonde lucht
Voor de campagne ‘Gezonde Lucht’ gingen leerlingen actief aan de slag met observaties en metingen. Zo werd de luchtkwaliteit opgevolgd en gekoppeld aan verkeer en mobiliteit. Leerlingen leerden verbanden leggen tussen druk verkeer, leefomgeving en luchtkwaliteit, en ontdekten stap voor stap het belang van duurzame verplaatsingen.
Zo bracht GLS De Wegwijzer uit Rijkevorsel met het derde leerjaar een volledige week de luchtkwaliteit in kaart via de website van de VVM. De leerlingen onderzochten waarom metingen per dag gelijk bleven of net varieerden. Ook vergeleken ze de cijfers met metingen in de grootsteden en stelden ze vast dat de luchtkwaliteit vaak slechter is in de buurt van drukke snelwegen.
BS De Stappe uit Stabroek, Octopusschool van het Jaar 2026, bracht de vervoerswijzen van de leerlingen in kaart. Elke ochtend vertelden de leerlingen hoe ze naar school waren gekomen en kregen ze een gekleurd ringetje dat overeenkwam met hun vervoerswijze: groen voor voetgangers en fietsers, oranje voor het openbaar vervoer en rood voor de auto. De dagelijkse bevraging leidde tot boeiende klasgesprekken. Zo vroegen sommige leerlingen zich af of een elektrische auto wel een rood ringetje verdiende. Op een speelse manier dachten de kinderen na over mobiliteit, gezonde lucht en duurzame keuzes. De slingers met ringetjes vormden samen de acht tentakels van een grote octopus, die een opvallende plaats kreeg in de refter.
Vergroenen & Parkeerplaats Vrij
Ook vergroening kreeg veel aandacht. Scholen maakten hun speelplaatsen groener vaak in samenwerking met ouders en de buurt. Zo werkte GO! De Kleurboog uit Sint-Niklaas samen met ouders en leerlingen aan de vergroening van de speelplaats. Groenzones kregen een nieuw laagje gras en leerlingen hielpen enthousiast mee met het aanbrengen van schors. Daarnaast startte de school een plantjesverkoop om vergroenen verder te stimuleren. Ouders krijgen zo de kans om samen met hun kinderen iets blijvends te creëren, geïnspireerd op het concept van een geboortebos. Zo bouwt de school aan een speelplaats waar natuur en verbondenheid centraal staan.
In VBS Vroenhof te Tienen kwam het idee vanuit de leerlingenraad. Zij gingen in overleg met de buurtambassadeur en besloten het nabijgelegen buurtpark op te waarderen. Het park mag nu gebruikt worden tijdens de pauzemomenten. Om meer kleur te brengen in de lente, werden bloemballen geplant in samenwerking met de buurtambassadeur.
Voor de campagne Parkeerplaats Vrij sloten verschillende scholen tijdelijk een parking af om er activiteiten te organiseren. Zo deed ook De Wijzer mee. Ouders moesten hun wagen verder parkeren, met als gevolg: voor iedereen een korte ochtendwandeling naar school. Op de vrijgekomen ruimte oefenden leerlingen van de tweede graad hun fietsvaardigheden met ‘Meester op de Fiets’ van MOEV.
Eigen Activiteiten
Scholen gingen het hele jaar creatief aan de slag met verkeerseducatie en mobiliteit. Dat ging van verkeersbrevetten, voetgangers- en (loop)fietsbrevetten en verkeerstoetsen tot busevacuaties en dodehoeklessen. Ook organiseerden scholen verkeersdagen of zelfs hele verkeersweken.
Enkele opvallende acties:
- In Sterrenrijk dansen leerlingen jaarlijks de strap-fiets-dans, een speelse manier om evenwicht en fietsvaardigheid te oefenen én om Strapdag extra in de kijker te zetten.
- VBS Vroenhof organiseerde een ludieke BOB-actie aan de schoolpoort op initiatief van de leerlingen. Na de kerstborrel op school stonden de leerlingen klaar voor een controle: feesttoeters werden gebruikt om de mensen te laten ‘blazen.’ Dankzij de lokale politie kregen de kinderen BOB-hoedjes. De leerlingen deelden ook papiertjes uit om mensen aan te sporen niet te drinken als ze moeten rijden. Een ludieke actie die aansloeg bij de ouders.
- De Zandloper in Nijlen werkte rond auditieve verkeersveiligheid, waarbij kinderen leerden reageren op geluiden zoals bellen, toeters en sirenes. Klonk het geluid van een sirene? Dan moeten ze stoppen. Het geluid van een fietsbel? Dan moeten ze opzij gaan om een fietser door te laten. Zo beseften leerlingen het belang van auditieve prikkels in het verkeer.
Strapdag, Flits en Parkour
Ook dit jaar was Strapdag een groot succes: meer dan 300.000 leerlingen stapten of trapten mee naar school. Sommige scholen zetten zich zelfs een hele week lang in voor duurzame mobiliteit en organiseerden wieltjesdagen, duurzame uitstappen, boeiende workshops rond verkeersveiligheid en meer. Lees hier het volledige verslag van Strapdag
Vanaf de herfstvakantie startte flitscampagne. Scholen over heel Vlaanderen organiseerden verwachte en onverwachte flitscontroles om leerlingen te motiveren tot het dragen van fluohesjes. Daarnaast werden ook de fietsen gecontroleerd. Sommige scholen werkten hiervoor samen met (groot)ouders, vrijwilligers of de lokale politie. Ten slotte werkten leerlingen creatieve postkaartjes uit met een boodschap rond zichtbaarheid.
In mei zetten we scholen in beweging met Parkour, de campagne in samenwerking met Sport Vlaanderen en MOEV. Een terugblik over de parkourcampagne vind je hier.
