Tijdens het Congres Publieke Ruimte van 5 mei 2026 organiseerde Octopusplan een interactieve themasessie rond schoolstraten en de Kindnorm op straatniveau. Vanuit praktijkervaringen gingen deelnemers samen op zoek naar wat schoolstraten sterker, duidelijker en meer gedragen maakt. De sessie kaderde binnen het Erasmus+-project waarbij het Octopusplan samen met Europese partners werkt aan richtlijnen in verband met schoolstraten voor scholen en lokale besturen in Hongarije, Noord-Macedonië en Roemenië.
Schoolstraten lijken op het eerste gezicht eenvoudig: een straat tijdelijk afsluiten voor autoverkeer zodat kinderen veilig de school kunnen bereiken. In de praktijk brengen zulke ingrepen echter heel wat emoties, vragen en weerstand met zich mee. Tegelijk tonen ze het potentieel van een andere schoolomgeving: meer ruimte om te stappen en te fietsen, voor ontmoeting en met aandacht voor de leefwereld van kinderen.
Aan vier werktafels wisselden deelnemers ervaringen, ideeën en aandachtspunten uit.
Bij de tafel communicatie stond de vraag centraal hoe duidelijke en empathische communicatie kan bijdragen aan draagvlak. Deelnemers benadrukten het belang van eerlijke communicatie, duidelijke afspraken en regelmatige herhaling. Ook werd besproken hoe verschillende actoren — school, lokaal bestuur, politie, ouders en kinderen — elk een eigen rol spelen in het communiceren over een schoolstraat.
De tafel participatie focuste op manieren om kinderen, ouders, scholen en buurtbewoners actief te betrekken bij het ontwerp van een schoolomgeving. Via co-creatieve methodieken onderzochten deelnemers hoe meer betrokkenheid kan leiden tot betere oplossingen én meer draagvlak. Thema’s zoals verkeersveiligheid, ontmoetingsruimte, autonome mobiliteit van kinderen en mentaliteitsverandering kwamen aan bod.
Aan de werktafel quick wins gingen deelnemers praktisch aan de slag met een concrete schoolomgeving in Zemst. Met behulp van een plattegrond, foto’s en pictogrammen werden mogelijke snelle ingrepen onderzocht, zoals schoolstraten, zebrapaden, vergroening, asverschuivingen, extra fietsparkeren, … De oefening maakte duidelijk dat ook relatief kleine maatregelen een grote impact kunnen hebben op verkeersveiligheid en leefkwaliteit.
Bij de tafel valkuilen werd gewerkt met de “Veranderingscurve bij weerstand”, gebaseerd op de zogenaamde ‘Hill of Hysteria’. De deelnemers bespraken hoe weerstand vaak piekt wanneer veranderingen concreet worden of effectief starten, maar doorgaans afneemt zodra mensen gewend raken aan de nieuwe situatie. Veel bezorgdheden blijken na verloop van tijd minder groot dan aanvankelijk gedacht. Gewoontevorming en tijd blijken cruciale factoren in het uiteindelijke draagvlak voor schoolstraten.
Deze themasessie leverde praktijkgerichte inzichten op die verder verwerkt worden in de toolbox schoolstraten en binnen het Europese Erasmus+-project.
Project nummer Erasmus+: 2024-1-HU01-KA220-SCH-000245303
Interesse om aan de slag te gaan met schoolstraten? Bekijk hier het aanbod
Bekijk de volledige terugblik van het Congres Publieke Ruimte
